การจัดการอุบัติเหตุ (Emergency Response)

การจัดการอุบัติเหตุ (Emergency Response)

Ø  จัดทำแผนปฏิบัติการฉุกเฉินที่มีประสิทธิภาพ

Ø  จัดการให้มีหน่วยกู้ภัยที่มีเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการฝึกอบรมอย่างดี

Ø  จัดการให้มีอุปกรณ์ในการกู้ภัยที่เหมาะสม

Ø  จัดการให้มีระบบข้อมูลที่เหมาะสม

แผนปฏิบัติการฉุกเฉิน 

ขั้นตอนการดำเนินการ มีดังนี้

1.    ระบุบุคคล/หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานฉุกเฉิน หน้าที่ และอุปกรณ์
2.   ประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่ที่รับผิดชอบ
3.   บุคคล/หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงแผนปฏิบัติการฉุกเฉินของแต่ละหน่วยงานให้สอดคล้องกันและประสานงานกัน
4. พิจารณาหน้าที่ความรับผิดชอบอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ในแผนฉุกเฉิน
5.  กำหนดหน่วยงานที่จะรับผิดชอบในแต่ละหน้าที่
6. ปรับเปลี่ยนแผนฉุกเฉินในเข้ากับแผนฉุกเฉินของชุมชน และให้ทันสมัยเสมอ
7.  จัดทำข้อตกลงความร่วมมือกันเป็นลายลักษณ์อักษร
8. ทำการฝึกอบรมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับแผนฉุกเฉินทั้งหมด
9. ทดสอบประสิทธิภาพของแผนฉุกเฉิน
10. เผยแพร่แก่ชุมชนใกล้เคียงเกี่ยวกับแผนฉุกเฉิน

แผนปฏิบัติการฉุกเฉินประกอบด้วย

                               1.  การแจ้งเหตุฉุกเฉิน

·         ต้องระบุหมายเลขโทรศัพท์ของบุคคล หน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจน

·         แบ่งระดับอุบัติเหตุ พร้อมคำจำกัดความของระดับต่างๆ ให้ชัดเจน

 =>> ระดับเล็ก ระดับกลาง ระดับใหญ่

·         กำหนดขั้นตอนการแจ้งเหตุและการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับระดับของอุบัติเหตุ

·         สำหรับคลังที่มีวัตถุอันตรายที่มีความเสี่ยงสูง อาจติดตั้งโทรศัพท์ฉุกเฉิน ที่ติดต่อหน่วยดับเพลิงโดยตรง

2                                           2.  แผนอพยพ

·         กำหนดจุดรวมพลให้ผู้ปฏิบัติงานมารวมกันเมื่อมีการอพยพออกจากอาคาร

=>> ตรวจสอบรายชื่อ สำรวจผู้สูญหาย

=>> จุดรวมพลต้องเป็นพื้นที่กว้าง และอยู่เหนือลม

=>> ควรกำหนดจุดรวมพลมากกว่า 1 จุด (หากทำได้)

·         ต้องทำการซ้อมอพยพ อย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง

3.   แผนระงับการหกรั่วไหล

·         ต้องจัดเตรียมสารดูดซับให้เพียงพอ เช่น ทรายแห้ง, สารดูดซับกรด, สารดูดซับอเนกประสงค์, ขี้เลื่อย

=>> สารดูดซับต้องเหมาะสมกับสารที่หกรั่วไหลโดยไม่เกิดปฏิกิริยาอันตราย

·         กำหนดขั้นตอนในการแจ้งผู้บังคับบัญชา

·         กำหนดขั้นตอนป้องกันไม่ให้สารที่รั่วไหล ออกสู่สิ่งแวดล้อม

·         กำหนดขั้นตอนดำเนินการกับสารดูดซับที่ปนเปื้อน

·         กำหนดขั้นตอนการทำความสะอาดพื้นที่ที่ปนเปื้อน

·         กำหนดวิธีการสืบสวนหาสาเหตุการหกรั่วไหล

·         กำหนดการฝึกอบรมทีมกู้ภัยให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง

4.  แผนการระงับอัคคีภัย

·           กำหนดมาตรฐานการทำงานดับเพลิงอย่างชัดเจน และเหมาะสมกับทรัพยากรบุคคล ความรู้ ความสามารถ และอุปกรณ์ที่มีอยู่

·           ต้องระบุหน้าที่ของแต่ละบุคคลให้ชัดเจน ในขณะเกิดอัคคีภัย

·           ควรจัดทำแผนการฝึกซ้อมดับเพลิง ประจำวัน, สัปดาห์, เดือนและประจำปี

5. แผนการจัดการน้ำดับเพลิง

·           น้ำดับเพลิงที่ใช้แล้วต้องป้องกันไม่ให้ปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมได้

·           ไม่บำบัดน้ำเสียจากการดับเพลิงในโรงบำบัดน้ำเสีย ให้บำบัดทางเคมีหรือกำจัดทิ้งโดยถือเป็นของเสียที่ต้องจัดการเป็นพิเศษ ควรกักเก็บน้ำเสียจากการดับเพลิงในบ่อกักเก็บ วิเคราะห์สารปนเปื้อน และหาวิธีบำบัดที่ถูกต้องเหมาะสม

แผนภูมิแสดงขั้นตอนการจัดทำแผนปฏิบัติการฉุกเฉิน

หน่วยกู้ภัย

             กำหนดให้มีการฝึกอบรมถึงแผนปฏิบัติการ กรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน  ได้อย่างถูกต้อง 

             ตามลักษณะความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากวัตถุอันตรายนั้นๆ ดังนี้

1.       การใช้เครื่องมือดับเพลิงมือถือ

2.       การใช้ระบบหัวน้ำฉีดกระจาย

3.       แผนการอพยพหนีไฟ

อุปกรณ์ในการกู้ภัย

               พิจารณาให้เหมาะสมกับความต้องการ และความสามารถของหน่วยกู้ภัย

               การประสานงาน กับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการระงับอุบัติภัย

ควรจัดทำรายชื่ออุปกรณ์การกู้ภัยไว้ให้ชัดเจนในแผนปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยงานนั้นๆ

ควรระบุขั้นตอน การใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ ให้ชัดเจน เช่น ผู้รับผิดชอบ, วิธีการติดต่อ, วิธีการดำเนินการใช้งาน

ระบบข้อมูล

ระดับของข้อมูลในการจัดการกับอุบัติเหตุ มี 4 ระดับ ได้แก่

1.       ข้อมูลเบื้องต้นที่ต้องการทราบ หรือที่สังเกตเห็นได้

·      หาได้จากที่เกิดเหตุ สังเกตได้ง่าย

                =>> ยานพาหนะที่ใช้ขนส่ง, ภาชนะบรรจุ, ตู้สินค้า, คอนเทนเนอร์ที่บรรจุวัตถุอันตราย

2.       ข้อมูลขั้นต้นโดยย่อที่ใช้ในการกู้ภัยเบื้องต้น

คู่มือระงับอุบัติภัยต่างๆ  =>> ข้อมูลการดับไฟ, การควบคุมการรั่วไหล และการปฐมพยาบาล

ตัวอย่างเช่น North American Response Guide Book, Ema-card, คู่มือระงับอุบัติภัยจากสารเคมี จากกองความปลอดภัย กรมโรงงานอุตสาหกรรม, คู่มือการระงับอุบัติภัยจากสารเคมี จากสำนักควบคุมวัตถุอันตราย กรมโรงงานอุตสาหกรรม, คู่มือการขนส่งวัตถุอันตราย จากกรมควบคุมมลพิษ เป็นต้น

·      หาได้จากบริเวณที่มีการใช้งาน หรือยานพาหนะในการขนส่ง

=>> วิธีการปฏิบัติงานเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน และข้อแนะนำพิเศษในการกู้ภัย

Material Safety Data Sheet (MSDS) จากผู้ผลิต

Safety Information จากการท่าเรือที่ให้กับพนักงานขับรถ ก่อนออกจากท่าเรือ

                                                =>> เอกสารกำกับการขนส่ง

                                                UN no, ประเภท, ปริมาณ, ผู้ผลิต, ผู้รับ, ผู้ทำการขนส่ง,

Ems (Emergency Response Procedure for Ships Carrying Dangerous Goods)

·      หาได้จากรถของหน่วยกู้ภัย ศูนย์ควบคุมและรับแจ้งเหตุฉุกเฉิน ตำรวจ หน่วยแพทย์

3.       ข้อมูลรายละเอียด

·         ประกอบด้วย ข้อมูลทางเคมีและทางกายภาพของวัตถุอันตรายนั้นๆ, ข้อมูลการดับเพลิง, การควบคุมการรั่วไหล, การปฐมพยาบาล, ข้อมูลด้านความเป็นพิษ, การกำจัด, การเคลื่อนย้าย

4.       ข้อมูลสำหรับผู้เชี่ยวชาญ

·         ข้อมูลเฉพาะของวัตถุอันตรายอย่างละเอียด จากผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวัตถุอันตรายนั้นๆ ได้จาก หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่ดูแลความรับผิดชอบ และบริษัทผู้ผลิต

กลยุทธ์การจัดการข้อมูล สามารถแบ่งการให้ข้อมูลตามระดับการปฏิบัติงานของหน่วยกู้ภัย ได้ดังนี้

ð  ข้อมูลพื้นฐาน           ข้อมูลที่ประชาชนทั่วไปควรทราบ เพื่อทราบถึงอันตราย และหากพบเห็นเหตุการณ์อุบัติเหตุ                                       สามารถแจ้งรายละเอียดแก่หน่วยกู้ภัยได้อย่างถูกต้อง

ð  ข้อมูลโดยสังเขป       ข้อมูลที่หน่วยกู้ภัยดับเพลิงต้องทราบขณะปฏิบัติงาน เพื่อสามารถดำเนินการแก้ไข

                                    สถานการณ์ได้อย่างถูกต้อง

ð  ข้อมูลโดยละเอียด    ข้อมูลที่หน่วยกู้ภัยที่ได้ผ่านการอบรมมาเป็นอย่างดีในเรื่องการกู้ภัยวัตถุอันตราย

ð  ข้อมูลพิเศษ             ข้อมูลที่ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านของภาคงานอุตสาหกรรม หรือผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศต้องทราบ